Voortgangsrapportage projecten

Voortgang betreft de afgelopen periode met peildatum   : 1 januari 2026
Bestuurlijke opdrachtgever                      : G. Rots

Project omschrijving
Met de vaststelling van het nieuwe Dorpsplan (feb 2025) is het globale toekomstperspectief voor Wijthmen helder. Het Dorpsplan alleen is nog onvoldoende concreet om tot de daadwerkelijke ontwikkeling van Wijthmen te komen. Het overkoepelende doel is zorgen dat Wijthmen een leefbaar en toekomstbestendige dorpsgemeenschap blijft, daarvoor zijn extra woningen en inwoners benodigd. Ook moeten we voor dat doel aan de slag met omlegging van de Kroesenallee. Samen met en voor Wijthmen gaan we aan de slag om tot een concreet ruimtelijk raamwerk te komen: de toekomstkaart van Wijthmen. Op basis van dit raamwerk kunnen initiatieven ingediend en integraal afgewogen worden.

Woningbouwproductie
Het doel is om ruimte te zoeken voor 100 – 150 extra woningen, aanvullend op de 119 woningen in ‘Het Buyten’ die eind 2026 allemaal opgeleverd zullen zijn. Deze extra woningen zullen gefaseerd en over een lange periode toegevoegd worden, dit is ook opgenomen in het Dorpsplan. We noemen dit ‘Dorps ontwikkelen’. Om de totale productie te halen, is omlegging van de Kroesenallee noodzakelijk. We richten ons op de concrete woningbouwbehoefte in Wijthmen, daar gaan we onderzoek naar doen in 2026. We weten in ieder geval dat er een opgave ligt voor starters en ouderen met een zorgbehoefte. We werken parallel aan het raamwerk ook aan concrete, lopende initiatieven. Op basis van het huidige inzicht verwachten we dat we bij de volgende voortgangsrapportage (d.d. 1 juli 2026) een concrete woningbouwraming kunnen meegeven.   

Financiën
Als onderdeel van het college- en raadsbesluit over de uitwerking van het dorpsplan (respectievelijk 16 dec 2025 en jan/feb 2026) is gewerkt aan één financieel overzicht voor Wijthmen. We hebben inzichtelijk gemaakt wat de uitwerking van het Dorpsplan Wijthmen financieel vraagt en welke strategie we volgen. We hebben onderscheid gemaakt tussen de plan- en voorbereidingskosten enerzijds en de kosten voor de fysieke werkzaamheden anderzijds. In het ruimtelijk raamwerk en de uitvoeringsagenda worden de financiën gedetailleerder uitgewerkt.

De plan- en voorbereidingskosten zijn geraamd op €411.000,-. Dit is als volgt onderverdeeld:

1. €118.000,- Uitwerking Dorpsplan Wijthmen, inclusief het opstarten van de participatie herinrichting, gedekt uit de ontvangen en gelabelde middelen vanuit de afkoopsom N35.
2. €293.000,- Werkzaamheden omlegging Kroesenallee, gedekt uit de reserve SIA.

De kosten voor de fysieke werkzaamheden zijn als volgt onderverdeeld:

1. Omlegging Kroesenallee : Opgenomen in de Strategische Investeringsagenda (SIA). Bij het volgende besluitvormingsmoment (ROP) volgt een raadsvoorstel met betrekking tot het beschikbaar stellen van deze middelen.
2. Herinrichting Oude Heinoseweg & Kroesenallee : Nog niet (volledig) gedekt. Raming laat een bandbreedte zien van €3 tot €5,2 miljoen. De raad is voorgesteld om het resterende bedrag van €843.000,- uit de N35 Rijksgelden te reserveren voor de fysieke herinrichting van de voormalige hoofdwegen. Voorlopig gaan we ook uit van een provinciale subsidie van €800.000,- (vanwege de integratie van de fietssnelweg F35). Uitgaande van de uitgevoerde raming resteert dan nog een bedrag van minimaal €1.357.000,- tot maximaal €3.557.000,-. We gaan uit van het minimale scenario en beoordelen wat we met de huidige dekking (lees: resterende N35 gelden) kunnen bereiken.
3. Woningbouwlocaties: In deze fase van de planvorming is het nog niet mogelijk om een kostenraming op te stellen voor de woningbouwontwikkelingen. We verwachten tot 2030 geen aanvullend budget nodig te hebben om eigen woningbouwlocaties te ontwikkelen en/of op de markt te zetten. De plankosten voor het begeleiden particuliere- en marktontwikkelingen worden verhaald op de initiatiefnemers.

Fase van het project, wat hebben we het afgelopen half jaar gedaan, stand van zaken?
Het project gaat per 1 januari 2026 over naar de ontwerpfase. Met het collegebesluit (en navolgende raadsbesluit d.d.19 januari) is de definitiefase afgerond. Het afgelopen jaar is de startnotitie afgerond, zijn de financiën uitgewerkt en is veel gesproken met de lokale partijen. Parallel is ook gewerkt aan verdere uitwerking van de omlegging Kroesenallee, is de planvorming voor ontwikkeling aan de Woestijnenweg 34 (ouderenwoningen) opgestart, is de planvorming voor ontwikkeling aan de Erfgenamenweg (maatschappelijke woonvormen + natuur/landschap) opgestart en is het participatieplan opgesteld.

Wat gaan we het komend half jaar doen en wat zijn de belangrijkste mijlpalen op de langere termijn
Het komende half jaar gaan we samen met alle stakeholders aan de slag met het ruimtelijk raamwerk: de toekomstkaart van Wijthmen. We gaan het hebben over de volgende onderwerpen: Woningbouw, omlegging Kroesenallee & herinrichting van de openbare ruimte. Ook werken we verder aan de lopende/losse initiatieven, alles in samenwerking met en voor Wijthmen.

Risicografiek:

 
 Peildatum 1 juli 2025                                                      Peildatum 1 januari 2026

Toelichting risicotabel
Uit de risicotabel blijkt dat er momenteel één groot risico wordt gezien op de kwaliteit van het project, namelijk het blijven bestaan van de veehouderij. Vanwege de recente overname door een grote vleesfabrikant is dit meer een feit dan een risico, we zullen er omheen moeten werken. De complexe puzzel qua grondeigendommen en tegenstrijdige belangen zijn onveranderd. Met de recente besluiten van het college (en straks de raad) is financiering voor omlegging van de Kroesenalee geregeld en kunnen we ook aan de slag met de navolgende herinrichtingsopgave, dat zorgt voor verlaging van de risico’s. Echter zijn nog niet alle kosten gedekt en kunnen kosten/ramingen ook oplopen, derhalve blijft het wel één van de grotere risico’s voor het project. Dat geldt dus ook voor de woningbouwplannen, daarvoor is nog geen kostenraming beschikbaar.

Toelichting op de grootste risico’s

1. Financiën: De uitvoering van het Dorpsplan is financieel niet haalbaar.
   1. Oorzaak: De gemeente heeft onvoldoende middelen en/of de extra woningen brengen te weinig op.  
   2. Gevolgen: Ontwikkelingen komen niet van de grond. Noodzakelijke woningen worden niet toegevoegd en/of er is onvoldoende geld voor het opknappen/aanleggen van de gewenste nieuwe openbare ruimte. Ontevredenheid in Wijthmen.
   3. Maatregelen: We blijven de financiële situatie monitoren en nemen college/raad hierin mee. Naast de ruimtelijke keuzes leggen we het bestuur ook financiële keuzes voor bij vaststelling van het ruimtelijk raamwerk. Zo creëerden we duidelijkheid voor het bestuur en de inwoners van Wijthmen. We gaan ten slotte ook op zoek naar subsidies.

2. Geurcirkel: Het veeverzamelbedrijf blijf aanwezig:  
   1. Oorzaak: Het bedrijf heeft bestaande rechten en vergunningen. Het is een gezond en goedlopend bedrijf, qua functie en omvang beperkt aanwezig in Nederland.  
   2. Gevolgen: Een deel van de gronden in Wijthmen valt binnen de geurcirkel. De toevoeging van woningen is dan niet zomaar mogelijk.
   3. Maatregelen: Zoeken naar locaties buiten de geurcirkel voor de korte termijn. Open dialoog met de eigenaar voor de langere termijn. Voortborduren op het in 2025 uitgevoerde onderzoek + het idee om binnen Wijthmen woningbouw binnen de 3 odeur toe te staan. Deze insteek staat ook opgenomen in de startnotitie zoals vastgesteld door het college op 16 dec 2025. Deze werkwijze is vergelijkbaar als bij het Buyten.  

Effecten stikstof
We verwachten géén negatieve effecten als gevolg van stikstof. Uit onderzoek blijkt dat er bij de aanleg van de nieuwe weg géén significante depositie is. Voor de gebruiksfase wordt een beperkte depositie (0,01 mol ha/jr) verwacht welke we naar verwachting ecologisch kunnen verantwoorden. Voor de woningbouwopgave verwachten we geen problemen daar we gefaseerd over meerdere jaren ontwikkelen. De kans op een significante stikstofdepositie per deelproject is dan gering.